Η εξέλιξη των συγκοινωνιών του Δήμου Ωρωπού, 1904-2026

 

Από την Κυριακή 19 Απριλίου 2026 φτάνει και στη Σκάλα Ωρωπού η Αστική Συγκοινωνία και με την αφορμή αυτή παρθέτουμε παρακάτω μια ιστορική αναδρομή της εξέλιξης των συγκοινωνιών της περιοχής του Ωρωπού από το 1904 έως σήμερα.

Αρχικά, το 1904 εγκαινιάστηκαν οι Σιδηροδρομικοί Σταθμοί Αυλώνα, Σφενδάλης και Αφιδνών του Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδoς, επί της γραμμής Πειραιά – Πλατέος. Στη συνέχεια, οι τρεις σταθμοί γίνονται μέρος της γραμμής  Πειραιάς – Χαλκίδα η οποία αποτελεί μια σημαντική, ευαίσθητη και νευραλγική διαδρομή για την οικονομία και την κοινωνική συνοχή της ευρύτερης περιοχής.

Το πρώτο λεωφορείο στον Ωρωπό εμφανίζεται το 1934: Είναι μικρό, χαμηλό, καφέ-πράσινο και κάνει ένα δρομολόγιο που ξεκινάει από τη Σκάλα στις 6.00πμ. και μέσω Αγίου Μερκούρη φτάνει στην Αθήνα  γύρω στις 9.30πμ. (το τέρμα ήταν πίσω από το Δημαρχείο, στην οδό Ικτίνου, στο καφενείο του «Μαύρου»). Για την επιστροφή ξεκινούσε από την Αθήνα στις 2.00μμ. Ο δρόμος τότε Ωρωπός-Αθήνα, είτε μέσω Αγίου Μερκούρη, είτε μέσω Μπογιατίου, ήταν στενός χωματόδρομος.

Μετά τον πόλεμο (1945), εκτός από το μικρό λεωφορείο μεταφοράς επιβατών, κάνει την εμφάνισή του στον Ωρωπό και ένα όχημα, μεταξύ κούρσας και μικρού λεωφορείου, που χωρούσε μετά βίας οκτώ άτομα. Το σχήμα του ήταν χελωνοειδές και για αυτό το αποκαλούσαν «η χελώνα». Δρομολόγια έκανε επίσης και ένα φορτηγό το οποίο το αποκαλούσαν «η κλούβα». (Η συγκοινωνία προς τη Χαλκίδα γινόταν παλιότερα με ιστιοφόρα και από το 1927 με τη «βενζίνα». Η μεταφορά των προϊόντων όμως και των ζώων προς τα παζάρια της Χαλκίδας, του Σχηματαρίου και της Θήβας γινόταν οδικώς, με τα ζώα και τα κάρα.)

Με τον Ν.2119/1952 συστήνονται για πρώτη φορά τα Κοινά Ταμεία Είσπραξης Λεωφορείων, γνωστά ως ΚΤΕΛ και έτσι δημιουργούνται τότε 104 τέτοια κοινά ταμεία, 45 Αστικά και 59 Υπεραστικά. Στη συνέχεια, αυτή η δομή ανατρέπεται με Υπουργική Απόφαση του 1968. Συγχωνεύοναι τότε όλα τα λειτουργούντα ΚΤΕΛ σε 8 μόνο οργανισμούς που ονομάστηκαν ΚΤΕΥΛ.

Το 1958, με την ολοκλήρωση της Εθνικής Οδού, η συγκοινωνία από Ωρωπό προς Αθήνα αρχίζει να γίνεται μέσω Μαλακάσας – Μπογιατίου – Κηφισιάς και τερματίζει στο καφενείο του Μαύρου.  Το 1960 καθιερώθηκε ο τύπος Ε32 θέσεων και οι αυτοκινητιστές αντικατέστησαν τα λεωφορεία τους με καινούρια και σύγχρονα, όλα ευρωπαϊκής προέλευσης και κυρίως γερμανικά.

Γύρω στο 1960, το τέρμα και η αφετηρία των λεωφορείων προς Ωρωπό μεταφέρονται στην  οδό Μαυροματαίων στο Πεδίο του Άρεως και τα δρομολόγια γίνονται δύο. Την ίδια χρονική περίοδο εμφανίζονται και τα «Αγοραία» (ταξί). Γύρω στο 1969 τα μικρά λεωφορεία αποσύρονται και αντικαθίστανται από τα μεγάλα.

Στη συνέχεια έχουμε την έκδοση του Ν.Δ. 102/1973 όπου επανέρχεται το προηγούμενο καθεστώς με την επανίδρυση των Κοινών Ταμείων Είσπραξης Λεωφορείων τα οποία αποτελούν νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου.  Αρκετά αργότερα, με τον Ν.2963/2001, τα ΚΤΕΛ μετατρέπονται σε Ανώνυμες Εταιρείες και ως τέτοιες λειτουργούν έως και σήμερα.

Από τις 28 Ιουλίου 2021, οι αφετηρίες των δρομολογίων του ΚΤΕΛ Αττικής προς Ραφήνα – Νέα Μάκρη – Μαραθώνα – Γραμματικό – Σούλι – Αγία Μαρίνα – Σχοινιά και Μαρκόπουλο – Πόρτο Ράφτη – Λαύριο – Σούνιο μεταφέρονται στον σταθμό Νομισματοκοπείο του Μετρό. Ωστόσο, η αφετηρία των λεωφορείων προς Ωρωπό – Δήλεσι – Αγίους Αποστόλους - Κάλαμο παραμένει στο Πεδίον του Άρεως, επί της οδού Μαυροματαίων & Ιουλιανού, ενώ η αφετηρία προς Βίλια – Ερυθρές - Ελευσίνα – Μέγαρα, μεταφέρεται στην περιοχή του Θησείου.

Στις 30 Σεπτεμβρίου 2022, δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ο νέος νόμος 4974/2022 για τα ΚΤΕΛ «Διατάξεις για τις δημόσιες υπεραστικές και αστικές τακτικές οδικές μεταφορές επιβατών - Αναδιοργάνωση των εταιρειών ΟΣΕ Α.Ε. και ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε. και λοιπές διατάξεις.» Ο νέος νόμος καταργεί το πλαίσιο που ισχύει (άρθρα 1 έως και 32 του ν. 2963/2001) για τη λειτουργία των ΚΤΕΛ, από την έναρξη εκτέλεσης στην επικράτεια του μεταφορικού έργου που παραχωρείται σύμφωνα με το νέο αυτό νόμο.

Ωστόσο, με τροπολογία στις 10 Νοεμβρίου 2022 αλλάζει η διάταξη του Νόμου που προέβλεπε ότι ο υποψήφιος έπρεπε να διαθέτει ήδη τον απαιτούμενο αριθμό λεωφορείων και τις απαιτούμενες εγκαταστάσεις, σταθμούς και αμαξοστάσια, όρος που «φωτογράφιζε» τα τοπικά ΚΤΕΛ. Οι διαμαρτυρίες από την πλευρά των ιδιοκτητών τουριστικών λεωφορείων ήταν ισχυρές, ενώ επισημάνθηκε ότι τα ΚΤΕΛ έχουν αναπτύξει αυτές τις εγκαταστάσεις επιδοτούμενα από το κράτος. Έτσι, με την τροπολογία άλλαξε η διατύπωση και πλέον μπορεί κάθε υποψήφιος να παρέχει εγγυήσεις ότι θα διαθέτει τον απαιτούμενο στόλο οχημάτων και εγκαταστάσεων εντός 6 και 12 μηνών αντίστοιχα.

Σήμερα η ΚΤΕΛ Ν. Αττικής Α.Ε. διατηρεί τις υπεραστικές λεωφορειακές γραμμές του νομού Αττικής, καθώς και τη διανομαρχιακή γραμμή Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία με το ΚΤΕΛ Ν. Θεσσαλονίκης Α.Ε., καθώς από το 1991 έχει αναλάβει την λεωφορειακή γραμμή Αθηνών – Θεσσαλονίκης – Αθηνών. Επίσης, από τον Οκτώβριο του 2020, σε συνεργασία αλλά και με την επίβλεψη του ΟΑΣΑ, συμμετέχει στην εκτέλεση των αστικών συγκοινωνιών του λεκανοπεδίου Αττικής με οχηματικό στόλο 209 λεωφορείων.

Η πρώτη προσπάθεια για τοπική Δημοτική Συγκοινωνία στον νέο, Καλλικρατικό, Δήμο Ωρωπού γίνεται κατά την περίοδο 2006 - 2010 με τα μικρά λευκά λεωφορεία του Δήμου που περνούσαν από όλα τα χωριά με αραιά δρομολόγια.

Από τις 18 Σεπτεμβρίου 2023 λαμβάνει χώρα η πρώτη σύνδεση του Δήμου Ωρωπού με την Αστική Συγκοινωνία του ΟΑΣΑ όταν άρχισαν να εξυπηρετούνται οι Αφίδνες, το Πολυδένδρι, το Καπανδρίτι και ο Βαρνάβας μέσω της γραμμής 509Α. Η γραμμή  λειτουργεί ως παραλλαγή της γραμμής 509 Ζηρίνειο (Κηφισιά) – Άγιος Στέφανος – Κρυονέρι με επέκταση της διαδρομής για συγκεκριμένα δρομολόγια.

Όπως αναφέραμε, από την Κυριακή 19 Απριλίου 2026 φτάνει και στη Σκάλα Ωρωπού η Αστική Συγκοινωνία, μέσω της ίδρυσης της νέας λεωφορειακής γραμμής 510 Ζηρίνειο – Μαρκόπουλο – Σκάλα Ωρωπού. Η γραμμή θα λειτουργήσει αρχικά πιλοτικά με 4 δρομολόγια ημερησίως, διερχόμενα και από τον Άγιο Στέφανο. Θα υπάρχει δυνατότητα πληρωμής με τραπεζική κάρτα μέσα στα λεωφορεία, ενώ η πορεία της γραμμής θα μπορεί να παρακολουθείται μέσω της εφαρμογής του ΟΑΣΑ (διαθέσιμη στο Google Play Store).

Πηγές:

Γκικάκης Ι. (2007), Η Ιστορία του Ωρωπού, Ωρωπός

Δήμος Ωρωπού: https://www.oropos.gov.gr/prosvasi/

ΚΤΕΛ Αττικής: http://ktelattikis.gr/ 

Σκουληκαρίτης Λ. (2017), Η οικονομική αποδοτικότητα των υπεραστικών Κ.Τ.Ε.Λ. Ανωνύμων Εταιρειών και οι ιδιαιτερότητες του θεσμικού και φορολογικού πλαισίου τους, Διπλωματική Εργασία, ΕΑΠ.

Τζήκας Παύλος: https://www.facebook.com/profile.php?id=100077770981767

https://www.metaforespress.gr/

https://parallaximag.gr/

https://www.taxheaven.gr/  

https://www.athenstransport.com/2026/04/oropos-kifisia-510/